LIFE LEMA eta itsasoko zaborrak murrizteko erronkari buruzko Europako politikak

basura marina en las playas LEMA

2020 rako kontutan hartzen da gure Itsasoetako Hondakinak 11 factore zehatzen barruan egoera ambientala ahu aldatzeko.

Nazioartean, Nazio Batuen Batzar Nagusiak 2005. urtean aitortu zuen, lehenengoz, itsasoko zaborren arazoa, Ozeanoak eta Itsasoaren Eskubidea izeneko Erabakian, erabakiak hartzea sustatu zuelarik kontsumo-sistemaren ondoriozko erronka berri honi aurre egiteko. Itsasoko zaborren eraginari aurre egiteko ekintza plana 2011. urtean gorpuztu zen halere, Honoluluko Estrategian. Itsasoko zaborrak saihetsi, murriztu eta kudeatzeko mundu mailako dokumentu-marko hori Itsasoko Eskubideei buruzko V. Nazioarteko Biltzarrean onartua izan zen. Azken urteotan, gai berezien inguruko txosten ezberdinak idatzi dira. Ondoko gaien inguruan, besteak beste: Nazio Batuen itsas inguruari buruzko aditu taldeak mikroplastikoek ingurune urtarrean duten presentzia ikertu zuen (GESAMP, 2015); Nazio Batuen Elikadura eta Nekazaritza Erakundeak (FAO) mikroplastikoek merkataritza-kontsumorako arrantza-espezietan dituzten eraginak ikertu zituen. 2016. urtean, Aniztasun Biologikoari buruzko Hitzarmenaren idazkaritzak itsasoko zaborren egungo egoera eta hauek kostaldeko ekosistemetan izan ditzaketen eraginak prebenitzeko balizko neurriak aztertu dituen ikerketa bat argitaratu du. Nabaria da, ondorioz, ekosistemak, gizakion osasuna eta ekonomia kaltetzen dituen arazo honen inguruko kezkak gora egin duela.

Itsas estrategiari buruzko 2008/56/CE Zuzentarauak itsasoko zaborrek Europa mailan suposatzen duten arazoa aitortu du eta aipatua 2020. urterako itsasoko uren Ingurumen Egoera Ona lortu ahal izateko konpondu beharreko 11 alderdien artean sartu du (10. alderdia). MAPAMAk Espainiak egin duen Neurrien Programa aurkeztu du 2016ko udaberrian.

LIFE LEMAren nahia da Europa mailako politikak eta itsasoko zaborren inguruko beren eskakizunak ezartzeko beharrari erantzutea. Itsasoko Zaborra Europako Itsas Estrategiari Buruzko Zuzentarauak ezartzen duen 10. deskriptore edo alderdia da. Hau da, itsasoko zaborra 2020. urterako itsasoen ingurumen egoera egokia lortu ahal izateko konpondu beharko diren 11 alderdietako bat da. 2016. urtean zehar, Estatu kideek beren Neurrien Programa aurkeztu zuten Europar Batasunean; aipatu programak 11 alderdi horiei aurre egiteko neurriak ezartzen ditu. LIFE LEMA proiektuaren baitan, adituen bilerak egingo dira zaborren eraginarekin bukatzeko neurrien jarraipena ahalbidetuko duten neurri komunak bilatu ahal izateko. LIFE LEMAk gonbidatutako adituek bateratze-lana egingo dute kideekin batera, Europako Itsas Estrategiaren helburuetako bati aurre egiteko: Bizkaiko Golkoa bezalako mugaz gaindiko itsasoetan garatu beharreko jardute onenen analisia eta definizioa.

LIFE LEMAk, halaber, Itsas eta Arrantzako Europako Funtsak identifikatu dituen ekintza-ildoak eztabaidatuko ditu, arrantzale-kofradiak inplikatuz zaborrak arrantzatzeko era eta bitarteko hoberenak zehazteko ahaleginetan. LIFE LEMAk, proiektua osatzen duten aditu taldeen eta aholku taldeen ekarpenei esker, zaborrak arrantzatzeko egokitu diren arrantza-ontzien eraginkortasuna aztertuko du, aipatua arrantza-jarduera ekonomiko gisa dibertsifikatzeko aukera aztertuz. Politika berriei jarraiki, arrantzaleek funtsezko papera jokatuko dute itsasoko zaborren kopurua murriztu ahal izateko. Arrantzaleak inplikatzeko era ezberdinak, halere, zehazteke daude oraindik. Eztabaidarako irekitako gai bat da zaborrak arrantzatzeko ontzi espezializatuak izateko beharra, arrainak harrapatzen diren bitartean borondatez egiten den ekintzen aurrean.

Nabarmentzekoa da LIFE LEMA proiektua, EBeko zuzentarauen betetzeari laguntzeaz gain, Garapen Jasangarriari buruzko 2012ko Nazio Batuen Bileran (Rio+20) zehazturiko mundu mailako konpromisoari proiektuko kide diren Estatuek ematen dioten babesaren isla dela ere. Konpromiso horren arabera, beharrezkoa da itsasoko zaborren kopurua eta eraginak gutxitzeko neurriak hartzea. LIFE LEMA konpromiso hori lortzeko balizko erreminta da, etorkizuneko kalteak prebenitzen lagunduko baitu kostaldeko eta itsasoko ingurunean.